Gọt một trái dừa xiêm theo kiểu kim cương bỏ đi gần 40 % khối lượng là vỏ và xơ. Với 1,2 triệu trái mỗi tháng vào mùa cao điểm, xưởng Giao Long từng phải thuê xe chở vỏ đi đổ — vừa tốn tiền, vừa bị phàn nàn vì mùi và ruồi.
Bãi ủ 4.000 m² cạnh xưởng
Năm 2021 chúng tôi dành một khu đất cạnh xưởng làm bãi ủ. Vỏ dừa được băm nhỏ, trộn với phân bò từ các hộ chăn nuôi quanh vùng và chế phẩm vi sinh Trichoderma, ủ thành luống có mái che trong 90 ngày, đảo trộn hai tuần một lần.
- Khoảng 600 tấn vỏ mỗi tháng cho ra 180–200 tấn phân thành phẩm.
- Phân được kiểm nghiệm kim loại nặng và vi sinh trước khi đưa ra vườn.
- Hộ trồng nhận phân theo diện tích, trừ dần vào tiền bán dừa, không trả trước.
Kết quả sau ba mùa
Ở 220 vườn dùng phân ủ đều đặn, lượng phân hoá học giảm trung bình 35 %, độ ẩm đất giữ tốt hơn trong mùa khô và nhờ đó lượng nước tưới giảm gần 40 % khi kết hợp tưới nhỏ giọt. Phần xơ mịn còn dư được ép bánh làm giá thể, bán cho các nhà vườn trồng rau và hoa ở Đà Lạt.
Chúng tôi đang thử ủ thêm bã cơm dừa từ dây chuyền nước cốt — nếu đạt, toàn bộ phụ phẩm của xưởng sẽ quay về vườn hoặc thành sản phẩm, không còn gì phải chở đi đổ.
